२०७७ मंसिर १६, मंगलवार
December 1, 2020, Tuesday

वन जोगाऔँ, आगो नलगाऔँ

लेखक : भक्तबहादुर बलायर

मान्छे पशु वृक्ष कीट ईश्वरको सृष्टि ।
सबैको पालना हुन्छ पूर्ण राखि दृष्टि ।।

प्राणीलाई चाहिने तत्व ईश्वरको सृजना ।
मानव प्रकृति नास्छ राखेर तिर्सना ।।

प्राणीको जीवनको लागि हावापानी अन्न ।
मानिस प्रकृति नास्छन आपूm सुखी बन्न ।।

मानिसको प्राणी धान्ने हावापानी अन्न ।
मानव तैयार छैनन् सत्य कुरा सुन्न ।।

रूख काट्छन वनमा आगो मानिसै लगाउँछन ।
आगो लगाई पशु पँन्छी वनबाट भगाउँछन ।।

हावाको स्रोत हो रूख पानीको मुहान ।
वन नासी मानवले खोद्दछ चिहान ।।

प्राण वायु अक्सिजन रूखैबाट आउँछ ।
मानिसले श्वास फेर्न विना पैसा पाउँछ ।।

आजभोलि बजारमा पानी किनी खान्छन् ।
रूख मासे अक्सिजन कहाँ खोज्न जान्छन ।।

अक्सिजनका सिलिन्डर किनेर राख्ने छन ।
पानी जस्तै हावा किन्न सहायता माग्ने छन ।।

सास फेर्न अक्सिजन रूखबाट पाइन्छ ।
अस्पतालमा सिलिन्डर कतिका चाहिन्छ ।।

तीनवटा सिलिन्डर एक दिन चाहिन्छ ।
थोक किन्दा प्रति गोटा हजारमा पाइन्छ ।।

दिनको तीन तीन हजार अक्सिजन किन्दा ।
कतिको उपकार हुन्थ्यो वृक्षलाई चिन्दा ।।

के होेला अक्सिजन किन्दा पानी किने जस्तै ।
अक्सिजन किनी खाँदा पैसा पर्ला मस्तै ।।

वातावरण प्रदूषित अक्सिजन विनाको ।
तेल झिकी फाले जस्तै तोरीको पिनाको ।।

वन मासे अक्सिजन काँबाट आउने हो ।
वृक्ष विना अक्सिजन कसरी पाउने हो ।।

वनमा लगाउँदा आगो कति जीव मर्छन ।
पशु पन्छी किट वृक्ष अग्नि ज्वाला पर्छन ।।

कतिको जीवन जान्छ एक झिल्को आगोले ।
कार्इँ बस्ने ठौर नईँ पाउनो वनको माखोले ।।

वनको विनाश गर्दा कति पैरा पर्छन ।
डाँडै खसी पहिरोमा कति मान्छे मर्छन ।।

पानीका मुहान सुक्ने पशु पन्छी भाग्ने ।
मान्छेकै आँखाका सामु वनमा आगो लाग्ने ।।

को रैछ वनको रक्षक कस्ले हो जोगाउने ।
कस्लाई हो चाहिने वन विचार लगाउने ।।

को रैछ वनको मालिक कस्को काममा आउने ।
आप्mनै वनमा किन हामी आपैm आगो लाउने ।।

हाम्रो नै काममा आउने शुद्घ हावा मिल्ने ।
शुद्घहावा सफा पानी हाम्रै जीवन खिल्ने ।।

एक बच्चा जन्मदा साथ तीन वृक्ष लगाउँ ।
वातावरण हराभारा खरेडीलाई भगाउँ ।।

मुलमा झाङ्गिए रूख मूल सुक्दैन कैले ।
वन मास्दा त्यसको फल भोग्न थाल्यौ ऐले ।।

प्रकृतिको पूजा हामी रूख लगाई गरौँ ।
सबै मिली डाँडा पाखा रूखै रूखले भरौ ।।

मल दिने पानी दिने हावा काठ दिने ।
यो धर्तीको दूषित वायु रूखले आफु लिने ।।

उपकारी त्यस्ता रूख काटने आगो लाउने ।
वनको विनाश गरी हामी दुःख पाउने ।।

घोलमा बसेको तित्रो मृग बच्चा वाली ।
कसरी बचाउने बच्चा कता हामफाली ।।

कालिज घोलमा बसी बच्चा प्वाख मुनि ।
आप्mना प्वाँख बल्न दिन्छ चल्ला बच्लान भनी ।।

हरिणको बच्चा जन्म्यो आगो दन्की आयो ।
जन्मदै बच्चाले कति तातो हावा खायो ।।

मृगको भागा भाग हुन्छ चराको चिच्याट ।
तातो हावा आगो दन्की वनै निस्याट ।।

गुडमा बसेका पन्छी मृग बच्चा सङ्ग ।
दन्कादा वनमा आगो शान्ति हुन्छ भङ्ग ।।

कमिलाकी जन्ती निस्की लामो लाम लगाई ।
आगो देख्दा ढुङ्गा मुनि अलि आस जगाई ।।

हराभरा वनमा आगो खरानी बनाउने ।
प्रकृतिलाई घाँसको पारी आगोमा रमाउने ।।

हरिया घाँसको लागि वनमा आगो लाउने ।
एउटाले विगार गर्ने सबले दुःख पाउने ।।

एक काँटी सलाईले बत्ती कोठा नै उज्यालो ।
त्यही काँटी वनमा फाले को आगो बुझालो ।।

आप्mनै वनको घाँस पात काठ दाउरा चाहिने ।
मान्छेको प्राणको वायु त्यसै वनमा पाइने ।।

आगो लाउँदा धुवाँबाट कार्बन बन्दछ ।
कार्बनले स्वास्थ्यको नोक्सान विज्ञान भन्दछ ।।

कार्बनले यो वातावरण दूषित पार्दछ ।
कार्बनको वृद्घिले भए मान्छे अकाल मर्दछ ।।

जनकाट रूखका डाली बरु रूख लगाँऊ ।
चारैतिर हरियाली विपत्तिलाई भगाऊँ ।।

रुख लाए वनभरि पानी मूल फुट्छन् ।
हावापानी स्वच्छ भए आपैm रोग छुटछन् ।।

एक चोटि वनमा घुमाँै कति प्राणी वस्छन् ।
घाम डुवे गुँडपंछि कीरा दुला पस्छन् ।।

आगोमा काँ पुग्छन तिनका वस्ने सबै घर ।
पैmलँदा वनमा आगो कति लाग्छ डर ।।

वातावरण प्रदूषणले मौसम बदलिन्छ ।
चौतर्पm वढेर गर्मी हिम शिखर पग्लिन्छ ।।

पानीका सुक्दछन मूल महामारी आउँछ ।
आफ्ना नै कार्यले मानव आपैm दुःख पाउँछ ।।

एक छिन नभए हावा काँ पुग्छ मानव ।
हावा आउने रुख मास्न बन्दछ दानव ।।

हावा दिने रूख भनी धेरैले जान्दछन् ।
उपकारी रूखलाई किन मास्न ठान्छन् ।।

रूख रोपौँ आगो लाउने कुकर्मलाई त्यागौँ ।
डाडाँपाखा हराभरा पार्ने काममा लागाँै ।।

४९) हाम्रा पुर्खा वर पीपल बाटा बाटा लाउँथ्ये ।
घाममा छहारी विश्राम स्वच्छ हावा पाउँथे ।।

रूख रोप्नु ठूलो धर्म सन्तान पैmलाउने ।
रुखका वृद्धिका साथै सन्तान मौलाउने ।।

डाडाँ काडाँ रूख रोपे पछिसम्म नाम ।
सवैलाई अक्सिजन मिल्ने कति पुण्य काम ।।

जीव हत्या आगो लगाई मानिस भएर ।
अवश्य भोगिन्छ फल परलोक गएर ।।

हावा नभई जीव जन्तु को बाँच्न सक्तछ ।
रूख रौपौ आगो नलाऊँ ईश्वर तक्दछ ।।

आपूm पनि स्वच्छ हावा अरु पनि पाउने ।
रूख रोप्नु पूण्य कार्य सवको काम आउने ।।

यो धर्ती जोगाऊँ सवै सन्तानको नासो ।
रूख नासी दूषित पारे आप्mनै घाँटी पासो ।।

मुन रुपमा पुर्खावाट यो धर्तीलाई पायौं ।
पुर्खाका प्रतापवाट स्वच्छ हावा खायौं ।।

सन्तानको नासो धर्ती सुरक्षित राखांै ।
हराभरा धर्ती पार्न रूख रोप्न लागौं ।।

नलगाई वनमा आगो भएका वचाऔँ ।
खाली ठाउँमा राम्रा राम्रा वृक्षले सजाऔँ ।।

सन्तानको नासोलाई सुरक्षित वुझाऊँ ।
रूख रोप्नु पुण्यको काम सवका मनमा सुझाऊँ ।।

वरपिपल विण्णु रूप बेल शिवको पाती ।
रुख रोपौं वन जोगाऔं सबै मानव जाति ।।

नेपाल सुन्दर देश प्रकृतिको खानी ।
पर्यटक हेर्न आउँछन् सौन्दर्यलाई जानी ।।

चरा हेर्न कुनै आउँछन् कुनै जनावर ।
वनमा मृगको बथान बाटो वरपर ।।

कोही मान्छे लुकेर मृग मार्न थालि सके ।
हामीले समात्नु पर्छ सिकार खेल्ने देखे ।।

लुकिछिपि सिकार गर्ने देशका घातक हुन ।
छोडिदिए अझ मार्छन ती त्यस्ता घातक झन् ।।

प्रकृतिको सन्तुलन सबै प्राणी रूख ।
सन्तुलन मिलाई राखे सबलाई हुन्छ सुख ।।

नमाराँै वनका चरा न त मृग मारौं ।
सन्तुलन मिलाइराख्न हराभरा पारौं ।।

लेखक राइमती र बेलु पुस्तकका रचनाकार हुन् । उनले लेखेका ति पुस्तकले सुदूर तथा कर्णाली प्रदेशको धन खाने (चेलीबेटी बेचबिखन) प्रथाको अन्त्य गर्न महत्वपुर्ण भुमिका निर्वाह गरेको थियो ।

Related News

शिलादेवी (शैलेश्वरी) माहात्म्य
शिलादेवी (शैलेश्वरी) माहात्म्य
  • २०७६ चैत्र २९

१) स्कन्द पुराण वर्णन शैलेश्वरी गाथा ।अगस्त्य स्कन्द संवाद शिलादेवी माता ।।२) शङ्करपुत्र कार्तिकेय ती स्कन्द नामको ।स्कन्द वर्णन गर्छन्...

‘७० वर्ष संघर्ष गरेका कम्युनिस्टहरू कमाउनिस्ट भए’
‘७० वर्ष संघर्ष गरेका कम्युनिस्टहरू कमाउनिस्ट भए’
  • २०७६ चैत्र २९

काठमाडौं- आदरणीय पाठकहरु ! आज हामी ७२ वर्षका यस्ता व्यक्तित्वसँग यहाँहरुलाई साक्षात्कार गराउँदैछौं, जो आफ्नो जीवनकालमा अलिकति कम्युनिष्ट कार्यकर्ता, आधाउधि...

मंसिर २९ मा राष्ट्रिय कविता महोत्सव हुने
मंसिर २९ मा राष्ट्रिय कविता महोत्सव हुने
  • २०७६ चैत्र २९

नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले यस वर्षको राष्ट्रिय कविता महोत्सव यही मङ्सिर २९ गते काठमाडौँमा आयोजना गर्ने भएको छ । प्रतिष्ठानको स्थापना दिवसका...

TOP