२०७७ मंसिर १४, आईतवार
November 29, 2020, Sunday

समुन्द्री राक्षसको ९ वटा दिमाग र ३ वटा मुटु हुन्छ !

एजेन्सी । पृथ्वीमा लाखौं जीव जन्तुहरु छन । सबैका आ–आफ्नै प्रजाति, बिशेषता र आकारहरु रहेका हुन्छ । जसमध्ये कुनै कुनै जीव निकै विचित्र खालका पनि छन । जसलाई देखेर हामीलाई अचम्म पनि लाग्छ । यीनै मध्येको एक हो– अक्टोपस । यो जीव समुन्द्रको गहिराई देखि तटीय क्षेत्रमा बस्छ । यो जीव विहान बेलुकाको समयमा खानाको खोजीमा समुन्द्रको माथिल्लो भागमा आउने गर्छ । यो जीव अर्थात अक्टोपसका ३ सय प्रजातिहरु छन ।

यो जीव विश्वभरका सबै महासागरहरुमा पाइन्छ । यो जीवलाई अष्टबाहु पनि भनिन्छ । किनकी यो जीवको आठवटा हातहरु हुन्छन । निकै अचम्म लाग्ने विषय के छ भने, अक्टोपसलाई धेरै भोक लाग्यो र खाने कुरा नपाएका बेला आफ्नै हात पनि खान्छ । आफैले खाएर ठुटो बनेका हात केही समयपछि पुनः पलाएर पहिलेको जस्तै बन्छ ।

अक्टोपसका तीन वटा मुटु हुन्छन । जसमध्ये दुईवटा मुटुले रक्त प्रवाहको काम गर्छन । तेस्रो मुटुले रगतलाई शरीरका सबै अंगहरुमा पुर्याउने काम गर्छ । अक्टोपसको रगत अन्य आम जीवहरुको जस्तो रातो हुँदैन । यसको रगत निलो रंंगको हुन्छ । खासगरी अक्टोपसको रगतमा हिमोसाइनिन नामक कपर आइरनले भरपूर प्रोटिन पाइन्छ । यही कारण यो जीवको रगतको रंग निलो हुन्छ । अक्टोपसको आयु निकै कम हुन्छ ।

यसका केही प्रजाती केवल ६ महिना मात्रै बाँच्छन भने केही ५ बर्षसम्म पनि बाँच्न सक्छन । समुन्द्री जीव अक्टोपसको दिमाग निकै तेजिलो हुन्छ । किनकी यसको दिमाग अर्थात मस्तिष्क एउटा हैन, ९ वटा हुन्छ । यीनमा करिब ५ सय मिलियन न्युरोन पाइन्छ । यो न्युरोन स्नायु प्रणालीको मध्य भाग र प्रत्येक हात जोडिएका स्थानमा हुन्छ । यसले अक्टोपसको हरेक चाललाई नियन्त्रणमा राख्छ ।

अक्टोपस कुनै पनि समस्यालाई सजिलै सुल्झाउन माहिर जीव हो । यसले कुनै पनि काम सजिलै सिक्न पनि सक्छ । यही क्षमताका कारण अक्टोपसले आफुमाथी हुने कुनै पनि आक्रमणबाट बच्ने उपाय तुरुन्तै निकाल्छ । यसले आफ्ना शत्रुसंग बच्नका लागि विशेष खालको रशायनको प्रयोग गर्छ । आफु असुरक्षित भएको महसुस गर्नासाथ अक्टोपसले निलो रंगको रगतको फोहोरा छाडछ ।

त्यो रगत पानीमा घोलिएर कालो रंगको धुवाँ जस्तै बन्छ । यसमा टायरोसिनस् नामक रशायन हुन्छ । यसले अक्टोपसको शिकार गर्न खोज्ने कुनै पनि जीवको आँखामा जलन उत्पन्न गराउँछ र केही पनि देख्न नसक्ने बनाउँछ । यही मौकाको फाइदा उठाउँदै अक्टोपस सुरक्षित स्थान तर्फ सुईंकुच्चा ठोक्छ । अक्टोपसका कुनै कुनै प्रजातिहरु निकै विषालु हुन्छन । यतिसम्म कि यदी ती विषालु अक्टोपसले कुनै पनि मानिसलाई एक पटक मात्रै टोक्न पायो भने उसको तुरुन्तै मृत्यु हुन्छ ।

यही कारण वैज्ञानिकहरुले अक्टोपसलाई समुन्द्री गहिराईमा बस्ने राक्षस पनि भन्ने गर्छन । अक्टोपस विभिन्न आकारका हुन्छन । सबैभन्दा बढी पाईने भल्गरिस अक्टोपस १२ देखि ३६ ईन्च लामो हुन्छ । यसको तौल ३ देखि १० किलोसम्म हुन्छ ।

सबैभन्दा सानो वुल्फी अक्टोपस १ ईन्च लम्बाइ र १ ग्राम तौलको हुन्छ । त्यस्तै विशालकाय प्यासिफिक अक्टोपस १६ फिट लम्बाइ र ५० किलो तौलसम्मको हुन्छ । अहिलेसम्मकै विशाल अक्टोपसको कुरा गर्ने हो भने, सन १९५७ मा दक्षिणी क्यानाडाको समुन्द्रमा एक विशालकाय अक्टोपस फेला परेको थियो । जसको तौल २७० केजी थियो । त्यसका हातहरु ५ मिटर लामो रहेको लाइभ साइन्सले जनाएको छ ।

Related News

सांसद दीपक मनाङेकी श्रीमती चोरी मुद्दामा पक्राउ
सांसद दीपक मनाङेकी श्रीमती चोरी मुद्दामा पक्राउ
  • २०७७ कार्तिक १७

गण्डकी प्रदेश सांसद राजीव गुरुङ (दीपक मनाङे) की श्रीमतीलाई हेटौंडाबाट प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। मंगलबार जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले गुरूङकी...

यस कारण एउटै गाेत्रभित्र विवाह चल्दैन
यस कारण एउटै गाेत्रभित्र विवाह चल्दैन
  • २०७७ कार्तिक १७

काठमाडाैं । विवाहको सम्बन्धमा हरेक समाज वा धर्मको आफ्नै नियम छ । यो नियमको हजारौं वर्ष देखि पालन हुँदै आएको...

हरेक रात नागिन टाँसिएर सुतेपछि…
हरेक रात नागिन टाँसिएर सुतेपछि…
  • २०७७ कार्तिक १७

सुन्नमा गजब लागे पनि यो घटना दिल्लीको हो । वास्तवमा कोमल नामका एक २६ वर्षका एक युवकले हरेक रात एक...

TOP